tak dawniej nazywano XVIII-wieczny kompleks w Podhorcach z pałacem Stanisława Koniecpolskiego w stylu „palazzo in fortezza” wzniesiony – jak zapisał we wspomnieniach hetman – „dla uciech i smacznego odpoczynku po wojskowych trudach i Rzeczypospolitej zabawach”, kościołem św. Józefa i Podwyższenia Krzyża Świętego oraz ogrodami. Budowlę od strony dawnych ogrodów, można zobaczyć w inscenizacji „Potopu”, gdzie reżyser, Jerzy Hoffman, filmował sceny umiejscowione przez Henryka Sienkiewicza na Radziwiłłowskim zamku w Kiejdanach

czyli podczaszy wielki litewski (na ziemiach Rzeczpospolitej: podczaszy wielki koronny – Subpincerna, później Pocillator), dopiero po skosztowaniu trunku z kielicha, podawał go królowi; decydował też o deserach co było wówczas ważne, gdyż przyprawy korzenne były nieraz cenniejsze od złota! Od tego tytułu rozpoczął „karierę polityczną” między innymi późniejszy hetman wielki koronny Jan Klemens Branicki (zdjęcia archiwalne: https://pl.wikipedia.org/wiki/Mikołaj_Radziwiłł_Rudy,  https://pl.wikipedia.org/wiki/Janusz_Antoni_Wiśniowiecki, https://en.wikipedia.org/wiki/Jan_Klemens_Branicki)

žPomnik Browarów Lwowskich w alei Wolności, upamiętniający powstanie Browaru Lwowskiego w 1715 roku, ma postać mnicha niosącego beczkę piwa, na deklu której umieszczono zegar ze wskazówkami zatrzymanymi na godzinie 17.15. Co 17 godzin i 15 minut zegar odtwarza hymn Browaru Lwowskiego (który był jego sponsorem): „Kto pije lwowskie piwo – będzie żył sto lat”žPiwny Pępek Ukrainy znajduje się na ulicy wychodzącej przy budynku z adresem Rynek 18 i wygląda jak męska część ciała osobnika spożywającego sporo złocistego trunku.žPomnik Miłośnika Wina usytuowano przy ulicy Drukarskiej. Latem z trzymanej przez Vinoluba beczki płynie woda w takich ilościach, aby przypominać miłośnikom win, co […]

to modne w XVII wieku rękawiczki, ozdabiane skórzanym mankietem z frędzlami i haftem, które nosiły Zofia Teofila Daniłowiczówna, jej matka Zofia (żona Jana – wojewody ruskiego) i babka Regina z Herbutów Żółkiewska (żona Stanisława – hetmana wielkiego koronnego), i w nie ubrane pochwyciły szable i stanęły we trzy w 1623 roku na czele zamkowej służby, aby odeprzeć atak Tatarów na zamek w Olesku. Cztery lata później Zofia Teofila wyszła za mąż za Jakuba Sobieskiego, któremu urodziła siedmioro dzieci, w tym Jana, który w 60 lat później, dzierżąc oręż w dłoni, bronił Europy przed Osmanami… (cytat za: Stanisław Sławomir Nicieja: „Twierdze kresowe […]

do czasu unii Wielkiego Księstwa Litewskiego z Polską, był dowódcą armii litewskiej (w Rzeczpospolitej komendę sprawował hetman wielki koronny). Jednym z najznamienitszych był Konstanty Ostrogski, który jako hetman wygrał 31 bitew (największe pod Orszą 8 września 1514 roku i Olszanicą 27 stycznia 1527 roku) spośród 33 stoczonych (zdjęcia archiwalne: https://pl.wikipedia.org/wiki/Konstanty_Ostrogski_(hetman), https://lt.wikipedia.org/wiki/Konstantinas_Ostrogiškis, https://pl.wikipedia.org/wiki/Brygada_litewsko-polsko-ukraińska)

         Mówią o swoim mieście „zacofana głubinka”, a to dlatego, że czas tutaj płynie wolniej. Czesław Miłosz nazywał je „Polarną Gwiazdą”. Ładnie.         Głębokie mocno wryło się w moją pamięć wiele, wiele lat temu. To było wzruszające zdarzenie, a ja dopiero zaczynałam wojaże za wschodnią granicę. Podczas dwóch dni spędzonych w tym tak bardzo malowniczym i urokliwym miejscu, spacerów uliczkami i okolicznymi polnymi drogami wczesnym rankiem wybrałam się na ostatnią już wędrówkę po miasteczku, aby lepiej je zapamiętać i nacieszyć się jego urodą. Na jednej z bocznych uliczek zatrzymał mnie kobiecy głos dochodzący z niewielkiego sadu, otaczającego mały, ładnie utrzymany domek. Po chwili […]

         Kto chociaż raz wędrował letnią porą doliną Oporu, ten na zawsze zapamiętał wspaniałe widoki tej zielonej krainy – szpilkowych lasów na wzgórzach, łąk usłanych kwiatami, krystalicznie czystych rzek.         Urokliwa nazwa – dolina Oporu. Kojarzyłam ją z czymś tajemniczym, zakazanym, nie wiedziałam, że to nazwa pięknej rzeki. Zawsze myślałam, że jest to określenie związane z walkami, z oporem właśnie, o którym zapewne usłyszę, kiedy dotrę na tę ziemię. Może o walkach o niepodległość. Wszak – opór… A prawda okazała się zupełnie inna, ale nie pozbawiona uroku.         Pierwszy przyjazd przyniósł zauroczenie Skolszczyzną: wodami Latorycy i Oporu. Zieleń lasów na stokach, blask słońca przeświecającego przez […]

międzywojennej litewskiej jednostki flagowej, uratowana przez ostatniego kapitana, Povilasa Juliusa Labanauskasa, została przekazana Litewskiemu Muzeum Morza w Kopgalis (Kłajpeda) z okazji 100-lecia odzyskania przez kraj niepodległości (zdjęcie archiwalne z 1935 roku: https://pl.wikipedia.org/wiki/Prezidentas_Smetona; zdjęcie wyróżniające – prezydent Litwy Antanas Smetona: https://pl.wikipedia.org/wiki/Antanas_Smetona)

to mezzospranistka Salomea Kruszelnicka. Jej największym sukcesem scenicznym (partię po raz pierwszy zaśpiewała w 1904 roku w Brescii) była właśnie tytułowa rola gejszy Cio-cio-san („Motyl”) w operze Giacoma Pucciniego. Artystka występowała też w warszawskim Teatrze Wielkim, gdzie wykonała partię Hrabiny w „Halce” Stanisława Moniuszki (zdjęcie archiwalne: https://pl.wikipedia.org/wiki/Sołomija_Kruszelnyćka, https://uk.wikipedia.org/wiki/ Пам’ятник_Соломії_Крушельницькій_(Тернопіль), https://uk.wikipedia.org/wiki/ Тернопіль#Архітектура; zdjęcie wyróżniające – Salomea Kruszelnicka w roli Brunchildy w operze „Walkiria”)

„Lwów” i „Żyguli” („Żygulowskie”) w czasach władzy sowieckiej dostarczał codziennie samolot ze Lwowa, aby trafiało na kremlowski stół Pierwszego Sekretarza i jego radzieckich towarzyszy (zdjęcie wyróżniające – fragment XIX-wiecznego obrazu Arturo Petrocelliego „Mnisi pijący piwo”: https://pl.wikipedia.org/wiki/Piwo)